حزب متحد ملی افغانستان

National united party of Afghanistan

متن مصاحبه محترم نورالحق علومی رئیس حزب متحد ملی افغانستان و نماینده منتخب مردم کندهار در ولسی جرگه با ژورنالیستان ایالات متحده امریکا

 تاریخ 5 سپتامبر 2009

14 سنبله 1388

 بخش اول

تاریخ مختصر اردوی ملی افغانستان

در آغاز گفت و شنود، محترم علومی، تاریخچه مختصر اردوی افغانستان را به شرح زیر برای  ژورنالیستان بیان داشتند:

اردوی ملی افغانستان در تاریخ کشور عزیز ما از فراز و نشیب متعددی عبور نموده و افسران و سربازان قهرمان را دردامن خود پرورانیده است .در طول تاریخ افغانستان در هر زمانی با کمیت های متعدد از لحاظ تشکیلاتی قوتهای محافظوی وجود داشت . اما اولین اثار  علایم یک اردوی متشکل و منظم در قرن هژدهم بوجود آمده که از ان زمان از کمیت و کیفیت خوب بر خوردار بود که تحت فرماندهی و قومانده میرویس نیکه ( 1709ــ 1715  در برابر اردوی بزرگ اشغال گر ایران از خود شهامت نشان داده است.

شاه محمود هوتکی 1715 ــ 1725 سردار نامدار دیگریست  که با اردوی 28 هزار نفری در گلنا اباد جنگیده بعداز تصرف اصفهان ایران صحنه رادر مقابل استعمار گران روس  تنګ و تنگتر ساخته در این اردو فقط چند ضرب توپهای خفیف نوع ”زنبورک “ تجهیزات موثر و ثقیل حربی را تشکیل میداد.

بعدتر احمد شاه بابای کبیر 1747 ــ 1772  بمثابه سپه سالار و نظامی جسور که اساس دولت با ثبات و متمرکز را در کشور گذاشت ، به ایجاد اردوی مقتدر جدید جهت تحکیم پایه های  سلطنت نو بنیاد خویش اقدام نمود . اردوی زمان احمد شاه بابا متشکل از یک اردوی دایمی و لشکر قومی بود که چندین بار بر هندوستان تاخت و جنگ پانی پت را فتح نمود.

متاسفانه اردوی مستحکم احمد شاه بابا بعد از مرگ وی به پارچه های متعدد تقسیم شد و از طرف پسرانش در مقابل همدیگر در خانه جنگی ها بر ضد یکدیگر استعمال شد . اردوی زمان احمد شاه کبیر در نیمه قرن 18 یک قدرت بزرگ شرق بحساب می آمد .

پارچه پارچه شدن اردو نفاق و خانه جنگی ها باعث سقوط سلطنت سدوزایی ها و دخالت و نفوذ اجانب در کشور گردیده و الی سلطنت امیر دوست محمد خان سبب ازدیاد هرج و مرج و ملوک الطوایفی شد تا اینکه امیر دوست محمد خان در دوره دوم امارت خود 1804 ــ 1861  یک اردو منظم را پایه گزاری نمود که تعداد ان از 30 هزار نفر تجاوز نمیکرد و امیر از ان برای تحکیم قدرت و حفظ جان خود و خانواده خود کار میگرفت به قول تاریخ در دوران امارت امیر شیر علی خان بود که اساس یک اردوی منظم و دایمی گذاشته شد که افراد ان تحت تعلیم و تربیت نظامی قرار گرفت و با یونیفورم نظامی ملبس شده از دسپلین نظامی برخوردار گردید و دارای صفوف سه گانه پیاده ، سواری و توپچی بوده  در قشله تازه بنیاد قلعه  شیر پور جابجا شد.

با تاسف که امروز از قلعه شیر پور با همه افتخارات اردو که به ان گره خورده بود وجود ندارد و از جانب مشتی اشخاص استفاده جو بدون توجه به افتخارات  تاریخی ان غصب و تخریب شده در بالای زمین ان منازل شخصی اعمار گردید. به گواهی تاریخ ” این اردو مشتمل بود بر 57 غند پیاده 20 غند سوار 26 بطریه کوهی ، سواری و فیلی که مجموعا ً 50 هزار نفر در ان شامل بود به شکل دایمی استخدام می شد .

متاسفانه شیرازه اردوی منظم امیر شیر علیخان نسبت ضعف مزاج امیر که ناشی از وفات پسرش شهزاده و ولیعهد عبدالله قبل ازسوق دادن به جهادی که علیه انگلیسها اعلان شده بود از هم پاشید وخود امیر ابتدا به تاشقرغان و بعداً به ترکستان رفت .

بعد از امارت امیر شیر علی خان ، امیر عبدالرحمن خان  برای تشکیل اردو دایمی کمر بست و در بین دیگر امور دولتی  هفته یک روز را برای امور لشکری تخصیص داده بود . به نقل از کتاب تاریخ ” افغانستان در پنج قرن اخیر “ تعداد اردوی امیر عبدالرحمن خان بالغ بر :

قوای پیاده 80 هشتاد دسته هر دسته 700 نفر جمعا ً 56000 نفر

قوای سواره 40 چهل دسته هر دسته 400 نفر جمعا ً 16000 نفر

قوای توپ خانه یکصد بطریه هر بطریه 100 نفر جمعا ً 10000 نفر

محافظین در بار شاهی :

پیاده چهار دسته هر دسته 1000 نفر جمعا ً 4000 نفر

سواره سه دسته هر دسته 800 نفر جمعا ً 2400 نفر

جمعا ً اردوی امیر عبدالرحمن خان متشکل از 88400 نفر بود

امیر مذکور ماشین خانه کابل را که شعبات ریخته گری ، توپ سازی ، تفنگ سازی ، باروت و تولید کارتوس ، اسلحه سرد و غیره را احتوا میکرد برای انکشاف اردو بنیاد گذاری کرد

در زمان امیر حبیب الله خان انکشافات خوبی در اردو بوجود آمد .

از انجمله مکتب حربیه برای اکمال کادر های افسری اردو در کابل تاسیس شد که بعد ها به تعداد 900 نفر در ان فنون نظامی را می اموختند .

در زمان اعلیحضرت غازی امان الله خان به منظور تقویه اردوی افغانستان اسلحه جدید از المان ، انگلستان ، ایتالیا و بلجیم خریداری گردیده که شامل تفنگ های 12 تکه انگلیسی تفنگ های 12 تکه لوچک المانی برای پیاده و سواری ، تفنگ های 5 تکه ایتالیای برای پرسونل و مرتبات توپچی ، تفنگ های پنج تکه بلجیمی برای ژا ندارم و پولیس ، توپهای 6 پن توپهای 9 پن قاطری که( از روسیه خریداری شده بود ) ، توپهای 105 ملی متری صحرا (36 پن ) که توسط شش راس اسپ کش می شد . اتریشی ها چهار ضرب توپ برای غازی امان الله خان بخشش کرده بود که در محاربه تل شرکت کرده بود.

بعد ها برای بار دوم سلاح جدید از راین میتال جرمنی و فابریکه سکودای چکوسلواکی ”توپها و تانکهای سبک “ خریداری گردید. 

در زمان غازی امان الله یک قطعه نمونه نیز تشکیل شد ، افسران و معلمین ترکی برای تربیه افسران افغانی استخدام شد ، بعضی افسران برای کسب تحصیلات نظامی به ترکیه و کشور های دیگر خارجی اعزام شدند ، چند بال طیاره وچند ضرب توپ دور برد خریداری گردید . اما طور شاید و باید اردو در زمان سلطنت غازی امان الله خان انکشاف نکرد .

اردوی افغانستان در ادوارمختلف تاریخ کشور در جنگها و مبارزات عادلانه بمقابل متجاوزین اشتراک ورزیده و کار نامه فراموش ناشدنی از خود بجا گذاشته است . ازاین جمله جنگ اول و دوم افغانان بمقابل استعمار انگلیس و جنگ حصول ازادی افغانستان از تسلط هند بریتانوی از مشهور ترین جنگهای اردوی افغانستان است که شرح مکمل ان بدرازها خواهد کشید .

بعد از سقوط سلطنت غازی امان الله یک دوره اغتشاش در کشور بوجود امد که به تعقیب ان اعلیحضرت محمد نادر خان زمام سلطنت را بعهده گرفت .

اینکه دوره سلطنت محمد نادر خان دارای چه خصوصیت هایی بود از ان می گزریم وروی نقش وی در انکشاف اردو می پردازیم .

محمد نادر خان در اندک مدت باتطبیق زور و قدرت دولتی اردوی منظم تر و نیرومند تر از اردوی عصر امان الله شاه بوجود آورد و انرا با اسلحه عصری که بخش زیاد انرا از انگستان به اعانه گرفته بود و بخش دیگر انرا از سایر کشورها خریداری کرده بود مجهز گردانید. برای مکتب حربیه تعمیر جدید در بالاحصار اعمار نمود . تعداد اردوی محمد نادر خان به قرار نوشته جورج ارتی چهل هزار نفر بود بعداز کشته شدن محمد نادر خان ، پسرش اعلیحضرت محمد ظاهر پادشاه شد .

عهد محمد ظاهر شاه در افغانستان ، دوران انکشاف کمی و کیفی اردوی افغانستان به شمار میرود مخصوصا ً زمان صدارت محمد داود خان که بتاریخ 6 سپتامبر 1953 از طرف اعلیحضرت محمد ظاهر شاه به تشکیل کابینه موظف شد .

سردار محمد داود در پهلوی عهده صدارت در راس قدرت دفاعی کشور نیز قرار گرفت . وی برای تقویه کمی و کیفی اردو و تجهیز وتسلیح ان علاقه وافر داشت . روی این منظور به ایالات متحده امریکا رو آورد . اما تقاضا های که سردار محمد داود در زمینه کمکهای نظامی از ایالات متحده امریکا نموده بود . بی نتیجه ماند و بر عکس امریکا در سال 1953 کمک نظامی خویش را به پاکستان وعده داده بود . این امر باعث تاثر داود خان گردید و تحقق این کمکهای نظامی را به پاکستان برای امنیت کشور خطر جدی پنداشت . مخصوصا ً که حل مسئله پښتونستان بین افغانستان و پاکستان در سرخط مرام حکومت وی قرار داشت .

سردار محمد داود از تلاشهای دیپلوماتیک با ایالات متحده نیز مایوس گردید بالاخره سردار محمد داود از اقای نیکسون که در سال 1954 به کابل امده بود تقاضای رسمی نمود اما اقای ریچارد نیکسون به تقاضای موصوف توافق نکرد .

لذا سردار محمد داود به ناچار به اتحاد شوروی وقت روی آورد . اتحاد شوروی که آرزومندی شدیدی داشت تا همسایه جنوبی اش از لحاظ نظامی واقتصادی بوی مربوط باشد ، تقاضای افغانستان را لبیک گفت و در سال 1958 با ورود اولین دسته سلاح و تخنیک محاربوی شوروی به افغانستان همکاری نظامی شوروی تحقق یافت

سردار محمد داود با گرفتن سلاح و تخنیک محاربوی از شوروی ، به تقویه و عصری ساختن اردو که در مقابل  اردو های کشور های همسایه ضعیف به نظر میرسید اقدام نمود و از لحاظ تشکیلاتی اردوی افغانستان بیک اردوی قدرت مند مبدل شده و کمیت ان به 80 هزار نفر بالا رفت که در شرایط سفر بری ظرفیت جذب همین تعداد دیگررا نیز داشت .

رفته رفته اردوی افغانستان بیک اردو قدرت مند و ورزیده در منظقه عرض اندام نموده که قادر به دفاع از استقلال ، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی شد .

در سال 1958 اردوی افغانستان با سلاح ثقیل و خفیف ، طیارات و سلاحهای مدرن ضد هوایی و زرهی      پیشرفته ، تجهیزات و تخنیک عصری محاربوی مجهز گردید به این صورت دوره صدارت سردار محمد داود دوره رشد و ارتقای کمی و کیفی اردوی افغانستان بشمار میرود.

 نا گفته نباید گذاشت که در تمام این ادوار اردو از سیاست دور نگاه داشته شده و حق اشتراک در سر نوشت سیاسی کشور به پرسونل اردو داده نمیشد .

سردار محمد داود بنا بر بعضی علل بتاریخ 3 مارچ سال 1963 استعفایش را به پادشاه وقت تقدیم نمود و بتاریخ 13 مارچ 1963 با منظور شدن استعفی سردار محمد داود ، دوکتور محمد یوسف کابینه خود را معرفی نمود . درخط مشی حکومت تغیر دادن قانون اساسی قبلی کشور ورفع کشید گی ها با پاکستان دیده می شد .

بر مبنای خط مشی حکومت جدید مسوده قانون اساسی جدید که بیشتر به تحقق دموکراسی در کشور ممد واقع میگردید اماده و در لویه جرگه سال 1964 روی ان غور بعمل امده وبه تصویب رسید که دوره انتقالی شروع شد از دوره انتقالی الی کودتای 16 جولای 1973 اردوی افغانستان مسیر ارتقای خود را می پیمود و با تسلیحات و تخنیک جدید محاربوی مجهز میگردید . قطعات جدید کوماندو ، پراشوتی راکت های ضد هوایی مدرن رهبری شونده ، غند های هوایی با طیارات جدید ایجاد میگردید

سیل محصلین نظامی به غرض کسب تحصیلات عالی نظامی به اتحاد شوروی فرستاده می شد ، هیات های نظامی شوروی غرض مطالعه درجه احضارات اردوی افغان و ایجاد ظرفیت ها به کشور سفر میکردند و تجارب شانرا برای کادر های اردو انتقال میدادند ، در پهلوی قطعات محارب صنوف و قدمه های تامیناتی بنا بر مشوره جنرالان شوروی ایجاد گردید ،تعمیرات حربی پوهنتون ، اکادمی تخنیک ، ترمیم خانه مرکزی اردوکه توسط کشور چکوسلواکیا اعمار میگردید بپایه اکمال رسید . ترمیم خانه مرکزی یکی از مجهز ترین فابریکه های نظامی کشور بود که جای فابریکه حربی سابقه را بسرعت گرفت وتمام احتیاجات قطعات را رفع میکرد . در میدانهای هوایی بگرام ، خواجه رواش ، شیندند و کندهار جهت ترمیم طیارات و هیلوکوپتر ها ورکشاپهای مجهز و عصری ترمیم طیارات بکمک اتحاد شوروی ساخته شد . شفاخانه مجهز نظامی چهار صد بستر اردو بپائیه اکمال رسیده و افتتاح شد ، قوای 4 و قوای 15 زرهدار مجهز با تانکهای غول پیکر تشکیل شد در دوره دوم زمامداری سردار محمد داود به صفت رهبر و بعدا ً رئیس جمهور بعد از کودتای نظامی جولای 1973 در قسمت تسلیح و تجهیز اردو کدام اقدام چشمگیری بعمل نیامده اما امور تعلیم و تربیه تخنیکی و تکتیکی پرسونل اردو توسط مشاورین و استادان شوروی ادامه داشت دیگر تخنیک و تکتیک نظامی شوروی در اردوی افغانستان جای خود را اشغال کرده بود .

همزمان با مدرنیزه شدن اردو ، ذهنیت های افسران اردو نیز انکشاف یافته و ایجاد احزاب سیاسی در دهه دموکراسی این روند را بیشتر تقویت بخشید . دیگر افسران اردو مانند سابق گوش و چشم بسته نداشتند ، بلکه روشنگری روز بروز در اردو وسعت پیدا میکرد .

سردار محمد داود که بکمک افسران چیز فهم در پی کودتای مسلحانه به قدرت رسیده بود در تحت تاثیر کشورهای خارجی دیگر ازخط فکری خود عدول کرده بود و به اشاره بعضی از کشور ها به تصفیه اردو و دستگاه دولتی از وجود روشنفکران و چیز فهم ها شروع نمود که سخت بزیان وی تمام شد . به این معنی که بی اعتمادی نسبت برژیم روزبروز اضافه شده میرفت ، روحیه همکاری با رژیم کمتر شده می رفت ، امنیت روبه خرابی نهاد تا جائیکه در روز روشن وزیر بر حال پلان در دفتر کارش به قتل رسید . تا اینکه در اثر عمل وتصامیم عجولانه سردار محمد دادود قیام دوم مسلحانه اردو بتاریخ 27 اپریل 1978 صورت گرفت و رژیم جمهوری سردار محمد داود سقوط کرد و خودش از بین رفت

بعداز کودتای 27 اپریل اردو ، شوروی  با دست باز در تمام امور کشور منجمله تسلیح ، تجهیز و ارتقای سطح کمی و کیفی اردو دست بکار شد . تا اینکه در اثر تقاضای حکومت وقت افغانستان در سال 1979 قوتهای نظامی شوروی داخل خاک افغانستان شدند که در نتیجه باعث بر بادی کشور عزیز ماشد . در این زمان الی خروج قوتهای شوروی از افغانستان قوتهای شوروی واردوی افغانستان فعالیت های مشترک داشتند و اردوی افغانستان مجهز با سلاح و تخنیک محاربوی پیشرفته شده و از احضارات محاربوی عالی بر خوردار گردید و تا سطح دفاع مستقلانه ارتقا یافت.

با در نظر داشت توضیح تاریخچه مختصر اردوی ملی افغانستان میپردازیم به ارایه پاسخ به پرسش های شما در باره اردوی ملی و نیرو های امنیتی کشور .

بخش دوم

 پرسشها و پاسخها

س-  چه نوع قوای مسلح (قوای امنیتی ) در افغانستان ضرورت است ؟

ج - قوای مسلح (قوای امنیتی )  افغانستان باید با در نظر داشت عمق ستراتیژی جامعه جهانی ، و کشور های منطقه و شرایط جیوپولیتیکی افغانستان اساس گذاری شود .

تا جائیکه مبرهن است و تاریخ گواهی میدهد سیاستهایکه جامعه جهانی در منطقه تطبیق مینماید و انطوریکه روز تا روز ارایش و افزایش قوتهای خارجی (جابجا شدن نسبی ان ) در افغانستان و منطقه صورت میگیرد ، در حالیکه به خاطر حفظ توازن سیاسی – اقتصادی و نظامی ضرورت ان هم احساس میگردد ، باید پایش این نیرو ها در افغانستان در قید یک زمان محدود شامل استراتیژی های قوتهای ائتلاف باشد

تشکیل وایجاد اردوی ملی (نیرو های امنیتی ) افغانستان به نحوی باشد  که ساختار ان در تبانی با نیروهای بین المللی (خارجی) وظایف اصلی خویش را که حفظ ثبات دفاع از استقلال ، تمامیت ارضی و حفظ حاکمیت ملی است ، انجام داده بتواند ودر قدم اول  بحیث یک نیروی منظم توجه و دقت لازم را درجهت خنثی کردن و از بین بردن تروریزم در منطقه داشته و همچنان در جهت تحکیم و ستر سرحدات در مقابل تهاجم همسایگان و اوردن ثبات در داخل کشور قادر باشد .

هرگاه هدف جامعه جهانی صرف مبارزه علیه تروریزم بوده باشد نه توسعه نفوذ درمنطقه ، که با  از بین رفتن خطر تروریزم  در افغانستان لزوم خروج قطعات نظامی جامعه جهانی را مطرح خواهد کرد ، در انصورت ایجاب ایجاد اردوی صرفا ً متکی بخود را مینماید ، که با گرفتن کمک های اقتصادی ، تخنیکی تسلیحات و تجهیزات نظامی قوتهای زمینی و قوتهای هوایی و مدافعه هوایی مدرن حسب ضرورت زمان از کشور های دوست ، ارتقا کمی و کیفی کادر های اردو تشکیل گردد .

س - در مجموع در هشت سال گذشته در ایجاد قوای مسلح (قوای امنیتی ) افغانستان چه اقداماتی صورت گرفته و چه اشتباهاتی در مورد رونما شده است ؟

ج- اساس تشکیل اردوی ملی ( نیرو های امنیتی ) از صفر گذاشته شده است . به این معنی که انچه تشکیلات ، تجهیزات لازم ، تخنیک محاربوی و تسلیحاتیکه با اساسات ضروری از گذشته بمیراث مانده بود زیرنام  R.D.D و دایاک جمع اوری و از بین رفته و سر از نو به ایجاد اردو (نیرو های امنیتی ) طبق نسخه یکه در کنفرانس بن داده شده بود ، در چندین مرحله و در قدمه های مختلف اقدامات صورت گرفت . فعلا ً طبق نسخه کنفرانس بن اردوی ”70“ هزار نفری با سلاح و تجهیزات مربوط به اردوی گذشته که کهنه و ترمیم طلب بوده ، بدون داشتن اسلحه ثقیله کار امد و بدون موجودیت قوتهای حمایوی زمینی و هوایی ، قدمه های تخنیکی ترمیماتی ، لوژستیکی و صفوف معاونه تشکیل شد. از لحاظ کادر های افسری ، به افسران مجرب و تعلیم یافته که از لحاظ تجارب سوق و اداراه امادگی عام وتام داشتند تا اندازه لازم اتکا بعمل نیامد .

تشکیل اردو با وجود ذخایر بزرگ کادری که از اردوی سابق بجا مانده بود همچنان زمان گیر شد و در مدت 7 سال اردوی 70 هزار نفری با نقایص و کمبودیهای فراوان ایجاد گردید که از نقطه نظر اسلحه و تخنیک محاربوی هنوز هم به مشکلات بی شماری روبرو است . نا گفته نباید گذاشت که چنین اردوی فورمولیته در شرایطیکه افغانستان در بین همسایگان طماع که به اسلحه زروی نیز دسترسی دارند محاط است بدردخور کشور ما نمی باشد . صرف جامعه جهانی میتواند به ان دل خوش نموده و با مباهات ادعا کنند که برای افغانستان اردویی ایجاد نموده اند . جامعه جهانی در ایجاد اردوی 70 هزار نفری با اشتباهات زیادی رو برو بود منجمله :

- از تجارب تاریخی گذشته از ایجاد اردوی افغانستان استفاده بعمل نیامد

- در ایجاد اردو موقف جیوپولیتیکی افغانستان ، شرایط اردو های همسایه مخصوصا ًٌ پاکستان و درجه اکمال ان ها در نظر گرفته نشد

- از تجارب افسران سابقه دار که بنامهای مختلف و طبق سلیقه های شخصی از اردو بر کنار شده و اکنون هم با نیروی قوی معنوی و مسلکی مجهز اند استفاده بعمل نیامد

- اسلحه و تخنیک محاربوی اردوی سابقه که از پروسه R.D.D و دایاک جمع اوری شده بود اکثرا ً  به آهن پاره ها مبدل شد

- به تشکیل نیروهای حمایوی زمینی و هوایی ارزش قایل نشده ، بلکه اضافه تر به نیروهای حمایوی ناتو اتکا بعمل امد که دایمی نبوده و موقتی میباشد .

- سوق و اداره اردو به صورت متین و به سطح افغانستان عیار نگردید

- به ایجاد قدمه های خدماتی عطف توجه نشد و غیره ...

اشتباه عمده در تشکیل اردو این بود که ضرورت کمی و کیفی اردوی افغانستان متناسب با شرایط و اوضاع زمان اصلا ً مورد توجه قرار نگرفت .

س - از نظر شما به صورت کل در افغانستان به چه نوع امنیت ضرورت است ؟

ج - وقتی از امنیت نام میبریم ، امنیت فردی ، امنیت جمعی ، امنیت کار ، امنیت اقتصادی و دها مورد دیگر در ذهن ما مجسم میگردد . لذا افغانستان – مردم افغانستان به امنیتی احتیاج دارند که در سایه ان بتوانند وظیفه ملی و بین المللی خود را انجام دهند ، امرار معیشت کرده بتوانند ، به فامیل و خانواده ، به نظم و اسایش خانواده رسیدگی کرده بتوانند ، در ده قریه  شهر و ولایات کشور خود بخاطر اسوده سفر کرده بتوانند ، از سرمایه های موجود به سود مردم و کشور ازادانه استفاده کرده بتوانند . سر ، مال و اقتصاد شان محفوظ باشد .

سرحدات خود را تحت کنترول و امنیت قرار داده بتوانند و مانع دخول دهشت افگنان و متجاوزین در داخل کشور خود گردند وهمچنان در فضای صلح و امنیت زمینه های همزیستی مسالمت امیز و دوستی بی شایبه با کشور های همسایه و کشور های منطقه و جهان مساعد گردیده و از کمک ها وهمکاریهای متقابل مستفید گردند نه اینکه کشته شوند و شاهد کشتن باشند و میدان جنگ های نا فرجام هم برای آینده نا معلوم .                    

س- پیشنهاد مشخص شما در پروسه ایجاد قوا مسلح (نیرو های امنیتی ) که تا کنون عملی نشده است چه میباشد ؟

ج- ما در افغانستان مانند سایر کشور ها به نیرو های امنیتی یی ضرورت داریم که در شرایط فعلی امنیت مردم را بصورت مطمئن تامین کرده بتوانند . و این امر زمانی تحقق پیدا کرده میتواند که اردو و نیرو های امنیتی مجموع تشکیلات قدمه های ضروری را احتوا نماید

در قوای مسلح کشور ما اردوی ملی ، پولیس ملی و امنیت ملی متمم یکدیگر اند.

لذا به همان پیمانه که به تجهیز و تسلیح و ارتقای کمی و کیفی اردو توجه بعمل می اید باید به تقویه و تجهیز پولیس ملی و امنیت ملی کشور ما جامعه جهانی بذل مساعی صادقانه و همزمان نمایند . در ردیف اردو ، پولیس و امنیت ملی قوای سرحدی که مسوولیت ستر  مطمئن سرحدات را در قدم اول به عهده دارد، احتیاج به تقویت کمی و کیفی دارند باید توجه عمیق به تسلیح و تجهیز قوای سرحدی مبذول گردد .هرگاه پولیس ملی و نیرو های سرحدی کشور به انجام وظایف امنیتی شان به شکل بهتر رسیدگی نمایند و امنیت ملی در کشف بوقت و زمان منابع فعال ضد امنیتی موفقانه عمل نماید ، اردوی ملی به انجام وظایف اصلی اش که حفظ ثبات ، استقلال ملی ، تمامیت ارضی و تامین حاکمیت ملی است بهتر  رسیدگی مینماید .اردوی ملی پولیس ملی امنیت ملی باید خدمتگاران واقعی جامعه و مردم خود باشند و باید بروحیه عالی مردمی و پاتریا تیزم تربیه شوند . برای ایجاد و انسجام تشکیلات قوای مسلح یک اداره سالم و مردمی  در افغانستان لازم است که در ان حاکمیت قانون حکمفرما بوده دولت مردان ما که بکار گماشته میشوند خدمتگذاران واقعی مردم باشند که در این صورت همکاران شایسته برای  نیرو های امنیتی خود خواهند بود

س- از نظر شما در گذشته روسها کدام اقدامات ارزنده و موثر را در بپا ایستاده نمودن قوای مسلح افغانستان انجام داده و نظر به امروز چه برتریهای داشتند ؟

ج- اگر به صورت واقع بینانه قضاوت شود روسها (اتحاد شوروی سابق) با حضور شان در افغانستان کارهای اساسی را در عرصه انکشاف اجتماعی و اقتصادی و همچنان نظامی انجام داده اند .

روسها جهت ایجاد یک اداره سالم دولتی شایسته سالار مساعی زیادی بخرچ دادند و یک دولت پایدار را بنیاد نهادند .

روسها اساسات عمده ایجاد اردو ، پولیس و امنیت ملی ( قوای مسلح ) را از ما کتمان نکردند بلکه انرا در اختیار دولت افغانستان قرار داده و در رشد و توسعه ان طبق شرایط زمان سعی نمودند درزمان حضور روسها زیر نام R.D.D و دایاک  نه افسری بخانه نشست ، نه سلاحی به دیپو رفت و نه کدام تخنیکی به اهن پاره مبدل شد.  بلکه افزایش ، گسترش و نو آوری در حصه تحکیم قدرت دولتی صورت گرفت ، افسران جدید تربیه شد ، با استفاده از مربیان داخلی و اعزام به موسسات تحصیلات عالی خارج کشور              علی الخصوص خصوص شوروی سابق نظر به خواست زمان در ارتقا سطح دانش و تخصص مسلکی  افسران کوشش اعظمی بعمل امد ، در طول موجودیت خود روسها هیچگاه کوشش نکردند که امر و قومانده سوق و اداره قوت ها بخصوص در قدمه های بالایی بدست روسها باشد و اگر فعالیت های مشترک هم صورت میگرفت قوماندان اعلی قوای مسلح کشور ما مسوول     درجه 1  بود ، قوماندانیت ها و وزارت های قوای مسلح در تدوین پلانهای عملیات ها و عملی نمودن پلانهای محاربوی و تعلیم و تربیه و اموزش و غیره مستقیما ً فعالیت داشته و در مواقع لازم از مشوره های روسها استفاده میکردند وهیچ خالیگاهی در انجام وظایف و فعالیت های مستقلانه ، چه از نظر حمائیه زمینی چه هوایی و کشفی وجود نداشته که از جانب مسوولین افغانی به روسها سپرده شود .دولت فوق العاده به خود متکی بود. همان بود که دست مصالحه به مخالفین دراز شد .

در یک جمله باید گفت که در تمام عرصه ها روسها ناظر و مشاور بودند و افغان ها  آمر و مسوول . اما امروز ما ناظر هستیم و دیگران در همه عرصه ها آمر اند. این امر امروز باعث شده که در اثر عدم توجه خارجی ها به معنویات و ارزشهای ملی و اعتقادی افغانها بی ثباتی در کشور بو جود آمده و دامنه نا رضایتی ها روز تا روز وسعت پیدا نماید

روسها از شروع حضور شان در افغانستان در فکر خروج از افغانستان و سپردن مسوولیت ها بخود افغانها بودند . روسها عملا  ً در زمان حضور شان به کشور ما مانند دولت مردان کشور و حزب حاکم بیشتر از هر چیز دیگر روی ارزشهای معنوی واحساس وطندوستی (پاتریاتیزم ) افغانها و ساختار های ملکی و تربیه کادر ها حساب میکردند ، نه صرف بالای امتیازات مادی که به هیچ وجهی با وضع کنونی قابل مقایسه نیست .

وقتی تقاضا خروج روسها از افغانستان مطرح شد بدون کدام تعلل صورت گرفت و دولت وقت توانست 3 – 4 سال مستقلانه از کشورو مردم دفاع نماید .

س- چه  عوامل باعث از هم پاشیدن قوای مسلح افغانستان شد ؟

ج- عمدتا ً عامل از هم پاشیدن قوای مسلح کشور . انتقال بدون قید و شرط قدرت دولتی  به نیرو های مجاهدین ، که از یکطرف هیچ نوع اماده گی برای پذیرش و اداره دولت نداشتند و از جانب دیگر در بین خود بر سر قدرت در جنگ و جدال  و زد و خورد های خونین بودند که همچنان حسادت و دشمنی اشکار همسایگان و دنیای خارج در مقابل نظام وقت و نیروهای مدافع را ستین ان نظام میباشد .

حکومت پاکستان که قسمت اعظم مخالفین نظام و تنظیم های مجاهدین را در پشاور جا داده بود افتخار از هم پاشیدن قوای مسلح افغانستان را با حامیان بین المللی ان بدوش دارند چنانچه اقای نواز شریف صدر اعظم وقت پاکستان فروپاشی اردوی افغانستان را به عنوان یکی از افتخارات کاری اش در پارلمان پاکستان اعلام کرد .  پروسه فروپاشی اردو که توسط حکومت نواز شریف آغاز شده بود ، تا زمان طالبان ادامه یافته و در اداره موقت و انتقالی بمرحله تکمیل رسید .

س-اگر پروسه دموکراسی در افغانستان پیاده نشود، ایا میتوان بایک اردوی قوی مودل ترکیه امنیت را در کشور حفظ کرد ؟

ج- به هیچ صورت نه !

مردم افغانستان بامشارکت اضافه از 44 کشور جهان باعزم راسخ در مبارزه علیه بنیاد گرایی تروریزم و محو مواد مخدر بعداز تحمل 30 سال جنگ ، نا ارامی و بحران ، که دیگر از ادامه ان خسته شده اند ، خواستار ایجاد نظام مبتنی بر اراده مردم ، حاکمیت قانون ، دموکراتیزه ساختن حیات سیاسی و اجتماعی شان و تحکیم نظام مردم سالار اند و خوشبختانه امروز قانون اساسی افغانستان دموکراتیزه ساختن نظام را نیز تضمین کرده است . بایست تلاش صورت گیرد تا در پرتو بلند بردن ارزشهای قانون اساسی ، ارزشهای حقوقی اتباع کشور حفظ و ارتقا یابد .

رو آوردن بسوی صرف نظامی ساختن نظام کشور، جفابه دموکراسی نو بنیاد و عدول از ارزشهای حقوقی جامعه افغانی خواهد بود . لذا بهتر است بجای تامل در نظامی ساختن تامین دموکراسی در جو همکاریهای بین المنطقوی و جامعه جهانی مطالعه گردد و در صورت کاهش بحران و رسیدن براه حل سیاسی از نظامی ساختن نظام پرهیز شود .

اگر شفافیت در ستراتیژی کشور های بزرگ در رابطه به بحران زدایی طوری صراحت داشته باشد که روز تا روز وضع در کشور بهبود یابد و با تطبیق قانونیت ، رفع فساد جلوگیری از رشوه ستانی ، گرفتن جلو قاچاق زدودن فقر و بیکاری و اشتغال زایی سالم میسر گردیده دوستی و همکاری با مردم ، کشور های منطقه و جهان صراحت یافته و جامه عمل بپوشد نه تنها افغانستان به اردو های بزرگ ضرورت نخواهد داشت ، بلکه کشور های منطقه نیز ازمسابقات تسلیحات نظامی ، غنی سازی یورانیوم و ایجاد اسلحه هستوی  دست خواهند کشید و زیاده تر به سوی  همکاریهای اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی و غیره ... گام خواهند برداشت .

فراموش نکنید که دموکراسی ارزشی است که مردم افغانستان انتظار تحقق یافتن واقعی انرا در کشور دارند. دنیا نباید برای پایش خویش در افغانستان بهر قیمتی که هست تلاش نماید و لو نظامی سازی فضای کشور. بلکه تلاش باید برای بقای مردم سالاری در کشور ما و جاویدان ساختن دوستی بین مردمان و دولت های مان باشد .

س- اگر شما کدام موضوع مشخص که در تامین امنیت موثرباشد لازم میدانید ، میتوانید ارایه نماید؟

ج- در شرایط فعلی فقط ، به منظور ایجاد اداره واحد و سالم در کشور واحد افغانستان ایجاب مینماید که اداره کشور در عرصه های مختلف ، جهت ایجاد هماهنگی بهتر فعالیت ها ، بجانب افغانی سپرده شود .

به این معنی که افغانها را در عرصه های مختلف از طریق مسوولیت پذیری تجهیز و بروحیه وطندوستی ( پا تر یا تیزم ) تربیت نموده بپا استاده باید کرد. اگر ظرفیت سازی را از استقامت های مختلف امنیتی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی اداری و غیره ... در وجود افغانها ایجاد نماییم و به انجام فعالیت های مستقلانه وموفقانه انها را سوق بدهیم ، بمراتب آوردن صلح و امنیت را در کمترین فرصت تامین خواهیم کرد . در غیر ان با تمام تلاشهای صادقانه که جامعه جهانی خاصتا ً ایالات متحده امریکا در افغانستان . در مورد د موکراتیزه شدن ، باز سازی ، رشد و ترقی در کشور ما مینمایند با وجود اینکه فرزندان  شان هم قربانی را متقبل میگردند ، حل بحران در کشور نا مفهوم و نا شدنی بوده و مردم ما هم نا خورسند خواهند ماند .